|
سقا خانه ساقی لب تشنه
|
"...
خداوند به من چنين وحي كرده است:
« اي پيامبر،
ابلاغ كن آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده،
-درباره عليّ، يعني خلافت علي بن ابي طالب -
و اگر انجام ندهي رسالت او را نرسانده اي،
و خداوند تو را از مردم حفظ مي كند. »
اي مردم،
من در رساندن آنچه خداوند بر من نازل كرده كوتاهي نكرده ام،
و من سبب نزول اين آيه را براي شما بيان مي كنم:
جبرئيل سه مرتبه بر من نازل شد و از طرف خداوند سلام پروردگارم - كه او سلام است -
مرا مامور كرد كه در اين محلّ اجتماع بپا خيزم و بر هر سفيد و سياهي اعلام كنم كه
« علي بن ابي طالب برادر من و وصي من و جانشين من بر امتم و امام بعد از من است.
نسبت او به من همانند نسبت هارون است به موسي جز اينكه بعد از من پيامبري نيست.
و او صاحب اختيار شما بعد از خدا و رسولش است.»
و خداوند در اين مورد آيه اي از كتابش بر من نازل كرده است:
« صاحب اختيار شما خدا و رسولش
و كساني هستند كه ايمان آورده اند و نماز بر پا مي دارند و در حال ركوع زكات مي دهند.»
و علي بن ابي طالب است كه نماز را بپا داشته و در حال ركوع زكات داده
و در هر حال خداوند عزوجل را قصد مي كند.
اي مردم،
من از جبرئيل در خواست كردم كه از خداوند بخواهد تا مرا از ابلاغ اين مهم معاف بدارد،
زيرا از كمي متقين
و زيادي منافقين
و افساد ملامت كنندگان
و حيله هاي مسخره كنندگانِ اسلام
اطلاع دارم،
...
بعد از همه اينها، خداوند از من راضي نمي شود مگر آنچه در حق علي بر نازل كرده ابلاغ نمايم.
..."
قسمتي كوتاهي از سخنان پيامبر اكرم كه درود و سلام خدا بر او باد در روز عيد غدير
برگرفته از كتاب خطابه غدير - محمد باقر انصاري















ايجاد سقاخانهها تاريخچه مفصل دارد كه از شرح آن صرفنظر ميشود و در اين شهر نيز بنا بر سنت قديمي و عشق به خاندان رسالت افراد گوناگون اقدام به ساختن سقاخانه نمودند كه هر كدام داراي ساختمان آجري مجرد كه داخل آنها تصاوير وقايع كربلا بر روي ديوارها نقش شده و سنگآب ظريف حجاري شدهبود كه از چاه مخصوص آب ميشد و در تمام فصول سال مورد استفاده عامه قرار ميگرفت و متأسفانه در چند سال اخير به سبب خيابانكشي در شهر خراب گرديدند.
از جمله سقاخانه درويشها ـ سقاخانه بازار ـ سقاخانه محمد اتابكان بود و اكنون سقاخانه ارباب ميرزا رياحي با همان تزيينات كاشيكاري و سنگآب حجاري شده ظريف و نقاشيهاي مذهبي باقيمانده است.
سقاخانه ديگري نيز به همان وضع در خيابان نادري موجود است و ساختمان سقاخانه كوچك متصل به ساختمان امامزاده كه آن هم متروك گرديده است.
وجود اين سقاخانهها براي عابرين و غربا و افراد محلي بياندازه مفيد بوده و ميباشد با وجوديكه بيشتر اهالي از آب لولهكشي شهر استفاده ميكنند چون در داخل شهر از طرف شهرداري منبع و يا شير آب عمومي وجود ندارد اغلب عابرين دچار تشنگي شده و يا براي شستشو بلاتكليف هستند ناچار براي رفع آن بسقاخانه يا مساجد رهسپار ميشوند.
ارباب ميرزا ـ يكي از افراد معروف خانواده رياحيها و شخصي روشنفكر و با ذوق و اهل فضل بود ـ او و برادرش ارباب حاجي رياحي در مهماننوازي دست كمي از حاتم طائي نداشتند ـ هميشه در مقام دستگيري ضعفا بوده و در ايجاد اين سقاخانه عالي يادگاري از خود باقيگذاشت.
آن مرحوم سالهاي سال متولي رقبات وقفي بر اولاد حاج شكرالله و حاج عبدالله رياحي بود و با نهايت عدالت و درستكاري و در اجراي مفاد وقفنامه عمل مينمود ـ خدايش رحمت كناد.
از كتاب «شناخت سرزمين چهارمحال» اثر «كريم نيكزاد اميرحسيني» 1357هـ.ش صص 416ـ 415



سقاخانههاي استان



بنا به عقايد شيعي مردم منطقه، به يادبود شهداي دشت كربلا و تشنگي فرزندان رسول خدا در عاشوراي سال 61 هـ.ق در شهرهاي استان سقاخانههايي ساخته شده كه علاوه بر رفع تشنگي عابران، محل توسل و نذر و نياز مردم در مواقع گرفتاري و مصيبت بودهاست.
از مكانهايي از اين نوع ميتوان به سقاخانه بروجن در محل كاروانسرا اشاره نمود كه بناي قديمي آن از بين رفته و به جاي آن بقعهاي كوچك توپر بر روي شير آبي ساختهشده كه به سقاخانه معروف است.
در شهركرد دو سقاخانه وجود داشته كه يكي از آنها از بين رفته و اطاقك كوچك بر روي شير آب در جاي آن نام سقاخانه دارد و ديگر سقاخانه ارباب ميرزا است كه بدين نام مشهور ميباشد.
سقاخانه ارباب ميرزا كه هشتي منزل مسكوني بوده با وقف آن جهت سقاخانه داراي گنبدي دوپوشه گشته كه زير گنبد و ديوارها با نقاشي گل و مرغ و كتيبه اشعار و قطعات آيينهكاري تزيين گرديدهاند.
همچنين داخل سقاخانه سنگآب زيبايي وجود دارد كه اشعار و نقوش سنگي بر روي آن حجاري شدهاست. ديوار جنوبي سقاخانه كه درب ورودي بر آن قرار دارد داراي كاشيهاي هفت رنگ كتيبهاي حاوي اشعار محتشم كاشاني و نقوش گل و فرشته و تاريخ يكي از كاشيها كه 1330 ميباشد بيانگر تاريخ كاشيكاري و تزيينات آن است. اسناد و مدارك وقف و جزييات آن نشاندهنده اين است كه قبل از سال 1330 اين بنا وقف سقاخانه گرديده و بدين منظور مورد استفاده بوده است.
از پاياننامه كارشناسي ارشد باستانشناسي با موضوع «قلاع استان چهارمحال و بختياري» اثر «اردشير آخوندي سوركي» 1372هـ.ش صفحه 149ـ148
















ايجاد سقاخانه در زمان دوره اسلامي بخصوص بعد از واقعه كربلا در سال 61 هجري قمري مرسوم بوده و تاريخچه مفصلي دارد طبق سنت درگذشته افراد نيكوكار و خيرانديش بخاطر عشق و علاقه نسبت به خاندان اهل بيت و بخصوص واقعه كربلا و لقب سقايي ابوالفضل العباس عليه السلام سردار كربلا شيعيان اقدام به ساختن سقاخانهها مينمودند بخصوص در استان چهارمحال و بختياري در شهركرد چند سقاخانه بوده از جمله سقاخانه درويشهاي بازار مسجد اتابكان قبلاً بوده و در حال حاضر سقاخانه ارباب ميرزا رياحي است كه با همان تزيينات كاشي رنگي كه قدمت تاريخي دارد و هنوز سرپا است محل آن در كوچه ابومحمد سابق است نماي بيروني سقاخانه به صورت يك ساختمان چهارضلعي در شهركرد قرار دارد كه در اواخر دوره قاجاريه بوسيله ارباب ميرزا رياحي از خاندان رياحي دهكردي بنا شده است و سر در اين بنا با كاشيهاي رنگي اشعار رنگي اشعار محتشم كاشاني در رابطه با واقعه كربلا نوشته شده و در گذشته از چاه مخصوص آب ميشد و در فصول سال مورد استفاده مردم بود. مردم هم با ياد سقاي كربلا يعني ابوالفضل عباس به نيت شفا از اين سقاخانهها آب مينوشيدند. روحشان شاد بانيان خير و مردم نيكوكار.
از كتاب «كشفالاسرار، آشنايي با سلاله پاكان» پژوهشي در بقاع متبركه و امامزادههاي چهارمحال و بختياري اثر «حيدر خسروي فارساني» 1380هـ.ش صفحه 35
با تشکر از زحمات آقای نیازی برای جمع آوری مطالب بالا (تلافی ها به شادی)